چرا عملی که گاهی به پوست آسیب میزند، چنین حس لذتبخشی به ما میدهد؟ پاسخ در مکانیسمهای پیچیده مغز و سیستم عصبی نهفته است. وقتی میخارانیم، در واقع یک آبشار عصبی را به راه میاندازیم:
۱. نظریه "تداخل درد با خارش": خارش و درد، هر دو توسط رشتههای عصبی مشابهی (الیاف C) از پوست به نخاع و مغز منتقل میشوند، اما با شدت و الگوهای متفاوت. هنگامی که با ناخن یا شیء دیگر پوست را میخراشیم، یک درد خفیف و سطحی ایجاد میکنیم. این سیگنال درد، سریعتر از سیگنال خارش به نخاع میرسد. در نخاع، این سیگنالهای درد باعث میشوند که نورونهای منتقلکننده خارش، مهار شوند. مثل این میماند که یک پیام مهمتر (درد) وارد شده و خط تلفن را اشغال کند و پیام کماهمیتتر (خارش) را قطع کند. در نتیجه، برای یک لحظه، حس خارش به طور کامل از بین میرود و این تسکین، برای ما بسیار لذتبخش است.
۲. ترشح انتقالدهندههای عصبی لذتبخش: تحقیقات نشان داده است که خود عمل خاراندن، باعث تحریک مناطقی از مغز میشود که با پاداش و لذت در ارتباط هستند. این نواحی همان مناطقی هستند که در پاسخ به چیزهای لذتبخش دیگر مانند خوردن غذاهای خوشمزه یا برنده شدن در یک بازی فعال میشوند. احتمال دارد که در این فرآیند، انتقالدهندههای عصبی مانند سروتونین و دوپامین در مغز آزاد شوند که نقش کلیدی در ایجاد حس لذت و سرخوشی دارند.
۳. جنبه تکاملی و بقا: از نظر تکاملی، این حس خوب یک مکانیسم بقا است. خارش معمولاً به ما هشدار میدهد که چیزی مزاحم (مثل یک حشره ناقل بیماری، یک گیاه سمی یا یک ماده حساسیتزا) روی پوست ما قرار دارد. حس خوب پس از خاراندن، ما را تشویق میکند که آن ناحیه را به خوبی بررسی و پاکسازی کنیم و مزاحم را از بین ببریم. اگر خاراندن دردناک و ناخوشایند بود، ممکن بود از انجام آن طفره برویم و آن عامل مزاحم (مثلاً یک کنه) مدت بیشتری روی پوست ما بماند و آسیب بیشتری بزند.
نتیجهی اخلاقی: خارش یک سیگنال هشداردهنده از سوی پوست است، در حالی که حس خوب پس از خاراندن، یک مکانیسم پاداش مغزی است که ما را به رفع آن عامل محرک تشویق میکند. این تعادل هوشمندانه به بقا و سلامت ما کمک میکند. البته خاراندن بیش از حد میتواند به پوست آسیب بزند و یک چرخه معیوب "خارش-خاراندن" ایجاد کند که در برخی بیماریهای پوستی دیده میشود.
دو ویدیو داغ و هیجان انگیز در کانال آپارات وبلاگ منتشر کردم، حتما ببینید
:: موضوعات مرتبط:
بهداشت و سلامت،
معلولین و معلولیت،
لينك،
:: برچسبها:
تسکین,
خاراندن,
خارش,
دوپامین,
سروتونین,
لذتبخش,
مکانیسم پاداش مغزی,
نویسنده :
تاریخ : جمعه 08 اسفند 1404
