انتقال از ویلچر به داخل خودرو و بالعکس، یکی از چالش برانگیزترین و حساس ترین فعالیت های روزمره برای افراد دارای آسیب نخاعی و فلج چهاراندام (کوادریپلژی) به شمار میرود. عدم رعایت اصول صحیح در این جابجاییها، نتنها خطر آسیب های ثانویه به شانه ها، مچ ها و پوست را افزایش میدهد، بلکه میتواند منجر به سقوط، شکستگی و زمین گیرشدن طولانی مدت فرد گردد. به همین دلیل، آشنایی با روشهای استاندارد و کم ریسک، یک ضرورت غیرقابل انکار در توانبخشی و حفظ استقلال عملکردی این افراد است.

روشهای انتقال را میتوان به دو دسته کلی مستقل (با کمک تجهیزات مکانیکی) و با کمک همراه تقسیم بندی کرد.

در روشهای مستقل، استفاده از تخته انتقال (تخته اسلاید) و میله های بالابر عمودی، نقش کلیدی دارند. تخته انتقال با ایجاد سطحی صاف و لغزنده بین ویلچر و صندلی خودرو، امکان سرخوردن تدریجی بدن را فراهم کرده و فشار وارد بر مفاصل شانه را به حداقل میرساند. برای ورود به خودرو، ابتدا ویلچر تا حد امکان به صندلی خودرو نزدیک شده، ترمزها قفل و چرخها در زاویه مناسب (معمولاً ۳۰ تا ۴۵ درجه) قرار میگیرند. سپس، با خم کردن تنه به جلو و استفاده از قدرت بازوها (در صورت وجود حداقل قدرت عضلانی)، فرد وزن خود را روی تخته منتقل و به آرامی به سمت صندلی خودرو سر میخورد. در خودروهای مناسب سازیشده با صندلی چرخان، این فرآیند با چرخش ۹۰ درجه ای صندلی به سمت بیرون، بسیار سادهتر و ایمن تر انجام میشود.

در روشهای انتقال با کمک همراه، نقش کمک دهنده، هدایت حرکت و محافظت از فرد است، نه بلندکردن کامل او. تکنیک استاندارد شامل قرارگیری کمک دهنده در مقابل فرد، گرفتن کمربند ایمنی یا زیر بغل (با رعایت اصول ارگونومی) و هدایت تنه به سمت داخل خودرو است. در این روش، زانوهای کمک دهنده باید خم و کمر صاف نگه داشته شود تا فشار به ستون فقرات او منتقل نشود. همچنین، برای خروج از خودرو، ترتیب اقدامات دقیقاً معکوس انجام میشود؛ به این معنا که ابتدا پاها از خودرو خارج شده، سپس با چرخش تنه و استفاده از تخته اسلاید، فرد به سمت ویلچر هدایت میشود.

نکته بسیار حیاتی، توجه به زاویه نشیمن گاه و ارتفاع صندلی خودرو است. اختلاف ارتفاع بیش از ۵ سانتیمتر بین ویلچر و صندلی خودرو، خطر سقوط را دوچندان میکند. از سوی دیگر، استفاده از کمربند ایمنی در تمام مراحل انتقال (بجز لحظه جابجایی اصلی) و نیز قفل کردن ترمز ویلچر و خاموش کردن موتور خودرو، از اقدامات بدیهی اما اغلب فراموش شده هستند. همچنین، محافظت از پوست در برابر برشهای ناشی از اصطکاک با تخته انتقال، با استفاده از پوشش های نرم و لغزنده (مانند پارچه ساتن یا اسلایدشیت) الزامی است.

در پایان، تأکید میشود که هر فرد با توجه به سطح آسیب، قدرت عضلانی باقیمانده، نوع ویلچر و مدل خودرو، نیازمند ارزیابی تخصصی توسط کاردرمانگر یا فیزیوتراپیست است. تمرین تکراری و آهسته هر تکنیک، تحت نظارت متخصص، نتنها سرعت عمل را افزایش میدهد، بلکه اعتمادبنفس فرد را برای مدیریت این جابجایی حیاتی در محیط های شهری و سفرهای طولانی، به سطح مطلوبی میرساند. بیاد داشته باشید که ایمنی، بر هر اصل دیگری مقدم است و انتخاب روش مناسب، مستقیماً با کیفیت زندگی و سلامت اسکلتی-عضلانی شما در ارتباط خواهد بود